بیانیه نهایی هیئت داوران مسجد و میدان(پلاز) گلشهر کرج

موضوع مسابقات، در سال های اخیر یکی از چالش ها و دغدغه های جدی جامعه معماری بوده است. هدف این است که مسابقات معماری فرصتی به منظور ارتقای کیفیت معماری ایجاد نماید و با توجه به شور و اشتیاق و انگیزه همیشگی معماران نسبت به مقوله خلاقیت، آثاری ماندگار بوجود آید. همچنین توسعه معماری منجر به معماری با هویتی شود که همه به دنبال آن هستیم. این موضوع به خصوص در رابطه با بناهای عمومی اهمیتی خاص پیدا می کند. شرکت کنندگان نیز فرصتی به دست می آورند تا توانایی ها و قابلیت های خود را معرفی کرده ومحک بزنند و امکان توسعه فعالیتهای حرفه ایی برایشان مهیا گردد .

اراده ای جدی در جهت برگزاری «دستورالعمل اجرایی دبیرخانه دائمی مسابقات معماری و شهرسازی» در این مسابقه با مسابقه ای سالم از جانب کارفرمای محترم و تیم برگزار کنندگان و مدیر مسابقه به چشم می خورد. هیئت داوران نیز بار این مسئولیت را بر دوش احساس کرده اند؛ مسئولیت در برابر طرح و شرکتکنندگان، مسئولیت در برابر جامعه و شهر و مسئولیت در برابر کار و کارفرما و با آگاهی بر اینکه این گونه فعالیت ها، ماهیتی تجربی دارد؛ باید عمل کرد و آزمود و به نقد نشست.

 

پیش از فراخوان

با همت دبیرخانه مسابقه، اولین تضارب آرای هیئت داوران پیش از فراخوان رسمی مسابقه در دو جلسه انجام شد. در این جلسات برنامه مسابقه و مفاهیم اساسی طرح مورد بحث و بررسی هیئت داوران قرار گرفتند. هدف اصلی، علاوه بر بررسی برنامه و اهداف مسابقه، اجماع هیئت داوران در مورد موضع گیری نسبت به موضوع طراحی مسجد بود، موضوعی چند لایه با نفوذی عمیق در گستره مسائل مذهبی، اجتماعی، تاریخی و فرهنگی.

 

هیئت داوران محورهای اصلی خود در تصمیم گیری و گزینش را بر اساس معیارهای از پی آمده تبیین نمود:

–   نگرشی نو و خلاقانه به مسئله طراحی مسجد و افزودن برگی معتبر به معماری معاصر ایران

– پاسخی تاثیر گذار به مسئله اتصال گذشته و آینده در طراحی الگوهای مسجد

–  کارآمدی و تحقق پذیری طرح

– توجه به مفهوم “مسجد فرهنگی” و ایجاد محلی برای حضور فعال همه گروههای اجتماعی

– سادگی و بی پیرایگی در عین شاخص بودن

– ایجاد الگویی پیشرو بعنوان اولین عنصر طرح اراضی موقوفه گلشهر

–   پاسخگویی به برنامه فیزیکی و برآورد نیازهای کالبدی پروژه

– و نهایتا پاسخی زیبایی شناسانه به مجموعه طرح

 

مرحله اول:

کلیه ۹۶ طرح ارائه شده در تاریخ هشتم اردیبهشت ماه توسط تمامی داوران مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت و هر کدام از داوران از بین طرح های ارائه شده، موارد حذفی، قابل نگهداری برای مطالعه بیشتر و مورد قبول را انتخاب نمودند و در مرحله اول، کلیه طرح های حذفی مشترک داوران حذف شدند.

پس از گزینش اول و حذف آثاری که مورد تایید هیات داوران قرار نگرفتند تعداد ۲۰ پروژه برای بررسی و همفکری دقیق تر داوران باقی ماند که در این مرحله گفتگوها و بررسی های زیادی مابین داوران در مورد پروژه ها، انطباق فعال آنها با معیارهای داوری و …. انجام شد و ده طرح برگزیده با اجماع داوران انتخاب شدند ۱۰ طرح برگزیده مجددا مورد بررسی قرار گرفته که از میان آنها سه طرح به مرحله دوم راه یافتند، دو طرح شایسته تقدیر ویژه و پنج طرح شایسته تقدیر (بدون اولویت)  انتخاب شدند.

 

 

 ۵ طرح برگزیده (بدون اولویت)

کد ۲۱۳۱۵۴ : سامان زارع، رامین کاظم زاده، شهناز ابراهیمی و آزاده قدرتی

کد ۲۱۳۲۵۱ : پریسا داوودی و علی حبیبیان فر

کد ۲۱۳۲۷۷ : حمیدرضا گذریان

کد ۲۱۳۳۰۰ : هادی فردانش

کد ۲۱۳۴۳۶ : محمدرسول موسی پور

 

 ۲ طرح برگزیده ویژه (بدون اولویت)

کد ۲۱۳۵۵۴ : شیما محمدی، گلشن نریمانی، فاطمه طباطبایی و مرضیه نوذری

کد ۲۱۳۴۳۶ : آرش غلامعلی طهرانی، غزال لعلی، مرجان کشتکار جعفری و سامان بنایی

 

۳ طرح برگزیده بدون اولویت که به مرحله دوم راه یافتند :

کد ۲۱۳۵۴۹ : بیژن هدایتی نیا، سعید فهیم پور و نسرین اسلامی

کد ۲۱۳۲۷۴ : محسن کاظمیان فرد

کد ۲۱۳۱۵۲ : احمد صفار (استودیو معماری خورشید)

 

مرحله دوم

در مرحله دوم، ابتدا از طراحان سه طرح برگزیده در تاریخ ۹ / ۳ / ۱۳۹۷ دعوت شد تا طی جلسه ای ایده ها و مفاهیم پروژه های خود را به هیئت داوران ارائه کنند و بازخورد و پیشنهادات هیئت داوران درباره هر طرح اعلام شد. سپس از طراحان خواسته شد طی فرصت در نظر گرفته شده، طرح را گسترش داده و سوالات مطرح شده هیئت داوران را مورد توجه قرار دهند.

سرانجام جلسه نهایی داوری در تاریخ ۲۷ / ۴ / ۱۳۹۷ با ارائه حضوری سه طرح برتر برگزار شده و پس از شور داوران طرح برتر با رأی قطعی همه داوران انتخاب گردید.

 

طرح حائز رتبه سوم : احمد صفار

 

 

نکات مثبت

• توجه به وجه نمادين مسجد
• توجه به عرصه عمومي و بهره گيري از الگوي باغ ايراني براي ايجاد محيط آشنا ومطبوع براي وقوع زندگي
شهري
• واقعي و قابل ساخت بودن
• توجه ويژه به محوطه سازي

نکات ابهام

• توجه و اهميت بيشتر به محوطه سازي تا معماري
• نداشتن عنصر جديد و شاخص بودن طرح
• استفاده از ايده ها ي متعدد در ارائه و طراحي پروژه و عدم پيوستگي و انسجام نهايي
• محافظه کاري در ارائه طرح و ايده

 

 

طرح حائز رتبه دوم : سعید فهیمی پور، بیژن هدایتی نیا، نسرین اسلامی

 

نکات مثبت طرح دوم :

• استفاده تجريدى و موجز از سازمان دهى حياط مرکزى که گويى از آن الگوى غنى گذشته، آگاهانه فقط توالى اغراق
آميز ستون ها و بازى نور به کار گرفته شده تا با اين تکنيک زاهدانه و قناعت گونه ، ترجمه اى گزيدهگو و امروزترى
از سازماندهى هميشگى مسجد ايرانى به دست بيايد .
• استراتژى شجاعانه تجميع چهار قسمت پروژه به شکلى که با تضعيف خيابانهاى ماشينروى متقاطع درون آن،به
تقويت فضاى شهرى حاصل از يکپارچگى اين چهار حياط بپردازد. اين فضا که يادآور فضاهايى مانند نقش جهان
است از يکسو به مسجد و در سوى مقابل با اتصال مناسبى به پلازا وصل شده ست .
• تبديل کل يک پارچه جرز و سقف هاى طاق و قوسى در معمارى گذشته ايران ، به سقف هاى اسلب و ستون ها به صورتى که بتواند بدون گرته بردارى فرمى يا تقليد تزيينات، به آفرينش دو باره آن ساختار دست بزند.

 

نکات ابهام

• طرح قابليت تجزيه پذيري و اجراي مرحله اي را ندارد
• مسجد از منظر شهري به راحتي قابل رويت نيست
• ارتباط ضعيفي با عرصه هاي سبز شرق مجموعه وجود دارد
• از برنامه فيزيکي عدول شده و زير بناي بيشتر به عملکرد تجاري تخصيص يافته است. همچنين اختصاص کل جداره مشرف به بلوار اصلي به عملکرد تجاري زير سوال است
• ورودي پارکينگ جاي نامناسبي تعريف شده است
• کيفيت طرح ارائه شده از مرحله اول به مرحله دوم افت کرده است

 

 

 

طرح حائز رتبه اول: محسن کاظمیان فرد

نکات مثبت

• داشتن تأويل جديد و معاصرى از سازمان دهى مساجد ، به شکلى که صحن و شبستان و ورودى با ساختار پيشنهادى پروژه يکى شده و در عوضِ کمتر شدن خوانايى عناصرى مثل حياط، ابهام و امکان کشف در سکانسهاى مختلف زمانى/حرکتى آن به وجود آمده أست و به واسطه نيمه مسقف کردن آن و توازن نور و سايه در حياط، زيستپذيرى آن بيشتر شده و کيفيتهاى فضايى جديدترى قابل تجربه خواهد بود.
• ايده نفوذپذيرى در پروژه به گونه اي است که ساختارى متخلخل و پذيرا ومتصل به فضاى شهرى را ايجاد مىکند، به شکلى که حياط مسجد در عين فاصله گذارى از معابر و فضاهاى عمومى، مرزهاى جدايى از آنها را کمرنگ کرده و اتصال و همجوارى را قوت مىبخشد.
• قابليت تاثير گذارى ساختار پروژه بر بقيه قسمت هاى اين سايت :
به دليل اينکه پروژه مسجد اولين ساختمان از اين کل بزرگ است، ساختار مسير هاى موازى و رشته رشته اين
پروژه ميتواند مانند نطفه و بذرى در ساماندهى بقيه سايت مورد استفاده قرار گيرد.
• استفاده از مساله ضخامت که تأويل معاصرى از پديده جرز در معمارى گذشته ما بوده و زيستپذير کردن آن . ضخامتها هم به عنوان يک پروژه فکرى در معمارى معاصر ايران قابل بحث خواهد بود و هم با واقعيت هاى سازهاى و اجرايى اين جغرافيا و زمان فعلى ما همخوان است
• با استفاده از مفهوم گودال باغچه و انتقال کاربري هاي فرهنگي و تجاري به زير زمين، ساختمان مسجد در محوطه باغ شاخص شده است.
• سازماندهي نور و استفاده از آن جهت ايجاد فضاي معنوي در مسجد
• ايجاد محيط متين و موقر در مسجد و فضاي پيرامون آن
• توجه به وجه نمادين مسجد،توجه توامان به وجه دنيوي ) با نفوذ پذير کردن صحن مسجد ( و وجه معنوي مسجد
• حل و فصل خلاقانه اختلاف جهت قبله با جهات جغرافيايي
• بهره گيري از الگوي چارباغ براي عرصه عمومي
• حل و فصل عملکرد هاي تجاري به ترتيبي که مخل ارزشهاي فراهم شده در عرصه عمومي نباشد بلکه مقوم زندگي
شهري در اين عرصه باشد
• امکان فاز بندي اجرايي
• تغيير ارتفاع و در صحن مسجد و استفاده از خط بنايي در بافت آجر از تغييرات مثبت در مرحله دوم بوده است

نکات ابهام:

• ورودي اصلي شاخص براي مجموعه تعريف نشده است
• باز يا بسته بودن صحن و جداره، تهويه صحن و موضوعات تأسيساتي بايد مورد توجه قرار گيرد
• توصيه مي شود نوع مصالح و جزئيات اجرايي بام طرح مورد توجه قرار گيرد
در نهايت، در طرح برگزيده نحوه اداره کردن پيچيدگي و ارائه آن به شيوه ساده و قابل درک، در خور تقدير است. از ديد داوران هنر بزرگ طراحي، ساده ساختن چيزهاي پيچيده است.

 

 

جدول جزئيات رأي گيري هيأت داوران :

 

طرح شماره يک :

سعيد فهيمي پور، بيژن هدايتي

نيا ، نسرين اسلامي

طرح شماره دو:

محسن کاظمي فرد

طرح شماره سه :

احمد صفار

آقاي مهندس محمد بهشتي B A C
آقاي دکتر اميرحسين

پورجوهري

B A C
آقاي دکتر عليرضا تغابني B A C
آقاي دکتر آرمين دانشگر B A C
آقاي دکتر آرمين دانشگر C A B

 

  • داور علي البدل خانم مهندس ژيلا نوروزي که در تمامي جلسات حضور داشته و ديدگاههاي خويش را به تفصيل بيان نموده است

 

 

يکي ديگر از زيبايي هاي اين اثر، حس شروع دوباره است. طرح ورودي هاي متعددي از پلازا به مسجد تعريف کرده است. به اين ترتيب از هر طرف که وارد شويم شروع تازه اي از پروژه داريم . همانند زندگي که همواره همه چيز را تازه و دوباره شروع مي کند. و از صفات عالي يک اثر معماري، بخشيدن حس زندگي به آن است. با توجه به کيفيات ارائه شده در طرح برگزيده، هيئت داوران نکات ابهام طرح را قابل اغماض و قابل اصلاح در مراحل بعدي ديدند و اين طرح را در خور کسب رتبه اول مسابقه دانستند. در پايان هيئت داوران از تلاشهاي مثبت و دلگرم کننده برگزار کنندگان مسابقه، کارفرماي محترم، موقوفه حاجي ترخاني، دبيرخانه دائمي مسابقات معماري و شهرسازي و مدير مسابقه، سرکار خانم مهندس پرشيا قره گوزلو، در ايجاد فضاي سالم و شفاف و حفظ نظم و زمان بندي مسابقه قدر داني مي نمايد. و اين تلاش را گامي مثبت در جهت ارتقا و پيشبرد مسابقات و رويدادهاي مشابه مي داند.

 

هیأت داوران مسابقه مسجد و پلازای گلشهر

آقايان ؛

سيد محمد بهشتي

اميرحسين پورجوهري

عليرضا تغابني

آرمين دانشگر

محمدرضا نيکبخت

و داور علي البدل :

خانم ژيلا نوروزي